‘Wat ons bindt is groter dan dat wat ons onderscheidt’
Auteur:

‘Wat ons bindt is groter dan dat wat ons onderscheidt’

Tekst: Hans van Kasteren | fotografie: byMarjo

In zijn woning aan De Parade heb ik een afspraak met Mgr. dr. Gerard de Korte (61), sinds afgelopen mei de nieuwe bisschop van ’s-Hertogenbosch. Hij laat me niet lang wachten, begroet me vriendelijk en toont zich open en gastvrij. Ik besef dat ik hier spreek met de wellicht meest invloedrijke man van katholiek Nederland. Een kwart van alle gedoopte katholieken in Nederland woont immers in het bisdom Den Bosch: een miljoen. En Mgr. De Korte heeft een bijzondere band met paus Franciscus, de man die eenvoud en menselijkheid hoog in het vaandel heeft staan. Zo verkiest de paus het Vaticaans gastenverblijf als zijn woning in plaats van het Pauselijk Paleis. Onze bisschop woont aan de Parade en noemt zijn woning niet ‘het Bisschoppelijk Paleis’, zoals tot dusver gebruikelijk, maar ‘het bisschopshuis’. 

Tot mei vorig jaar was Mgr. de Korte acht jaar lang bisschop van het bisdom Groningen – Leeuwarden. Paus Franciscus benoemde Mgr. De Korte tot opvolger van bisschop Anton Hurkmans, die om gezondheidsredenen moest terugtreden. De nieuwe bisschop treedt daarmee in de voetsporen van illustere voorgangers als de bisschoppen Bekkers, Bluyssen en Ter Schure. En ja, hij heeft paus Franciscus persoonlijk ontmoet en gesproken, voor het laatst op 15 en 16 november 2016.

Gevraagd naar de verschillen tussen zijn vorige bisschopsambt in Groningen (Groningen, Friesland, Drenthe en de Noordoostpolder) en zijn huidige functie in ons bisdom, zegt Mgr. De Korte dat er wel degelijk sprake is van een onderscheid. Van een andere beleving ook.
“In het noorden hebben we te maken met een ‘minderheidskatholicisme’, het gaat daar om niet meer dan zo’n zes procent van de bevolking. Maar dat heeft wel tot gevolg dat het katholiek zijn daar veel intenser wordt beleefd, je moet er echt wat voor doen. Hier in Brabant ben je haast als vanzelfsprekend katholiek, je hoort er altijd bij, je hoeft er niet veel voor te doen. Mensen in ons bisdom hier zijn misschien minder belijdend, minder bewust katholiek. Dat is voor mij ook een uitdaging, hoor. Bisschop zijn is een voorrecht, maar het ambt betekent ook doorgaan en stug voortploeteren”.

Bent u inderdaad veel progressiever dan uw voorgangers?
“Dat ligt er helemaal aan vanuit welke positie je kijkt en oordeelt. Laten we zeggen dat ik op sociaal-economisch gebied progressief ben en op sociaal-cultureel gebied eerder behoudend. Ik denk progressief als het gaat om macro kwesties als vluchtelingen, armoedebestrijding en het behoud van onze aarde, maar, zeker vanuit liberaal perspectief bekeken, wat behoudender in micro kwesties als seksuele ethiek, euthanasie, abortus e.d. Maar ik wil eigenlijk af van de termen ‘behoudend’ en ‘progressief’. Het is veel belangrijker of iemand goed kan communiceren. Ik ken zogenaamd ‘behoudende’ priesters die uitstekend communiceren en zogenaamd ‘progressieve’ priesters die dat juist niet doen. In ons bisdom gaat het om normalisering en herstel van vertrouwen, om een goede communicatie. Meteen na mijn aanstelling half mei heb ik de twaalf dekenaten in ons bisdom bezocht en vele gesprekken gevoerd. In juli en augustus mocht ik velen uit ons bisdom hier ontvangen, ook in één-op-één gesprekken. In oktober heb ik, na consultatie van een aantal raden in het bisdom, mijn beleidsplan gepresenteerd, waarin ik een cultuur van vertrouwen bepleit en me een voorstander toon van een decentrale aanpak. Wat die door mij zo belangrijk geachte goede communicatie betreft: ik draag elke ochtend een mis op hier in de Sint Jan – iedereen is welkom. En elke week bezoek ik meerdere parochies in het bisdom. Daar vier ik de Eucharistie of houd een lezing en bied ruimte voor ontmoeting.

Enkele heikele kwesties:
Positie van de homosexueel geaarde
medemens binnen de kerk

Korte: “Homoseksualiteit vormt een open zenuw binnen de Kerk. Het is een zeer gevoelig thema. In ieder geval komt de Kerk op voor de waardigheid van iedere homoseksueel en wijst alle discriminatie en geweld principieel af. De Kerk keurt geslachtsgemeenschap binnen een homoseksuele relatie af. Maar ik zeg het volgende: laten we als Kerk vooral in de woonkamer blijven; in de slaapkamer hebben we niet veel te zoeken. Juist de Kerk is geroepen om ook homoseksuele mensen geborgenheid te bieden en de lokale pastor is geroepen tot pastorale wijsheid en fijngevoeligheid”.

Positie van gescheiden en hertrouwde mensen binnen de kerk

Mgr. de Korte: “De Kerk komt op voor het huwelijk als een verbond voor het leven. Maar helaas kunnen wereldwijd miljoenen mensen buiten én binnen de Kerk hun trouwbelofte niet houden. Op dit moment leeft er binnen de Kerk een discussie of gescheiden of hertrouwde mensen de communie mogen ontvangen. De paus lijkt in een recent document ruimte te laten om in bepaalde gevallen deze mensen tot de communie toe te laten. Ik beleef de paus in dit opzicht als een pastorale leraar”.

De San Salvator gemeenschap in ’s-Hertogenbosch

Mgr. de Korte: “Deze gemeenschap heeft zich enkele jaren geleden van de Kerk afgescheiden. Maar ik zoek naar toenadering en naar dialoog, naar een open en eerlijke communicatie. In dit geval heeft de San Salvator gemeenschap middels een bloemetje toenadering gezocht tot mij. Natuurlijk ben ik daar op ingegaan. Voor alle duidelijkheid: de liturgische keuzes van deze gemeenschap zijn voor een bisschop niet te accepteren, maar deze mensen ontwikkelen uiterst waardevolle en prijzenswaardige diaconale activiteiten. We zoeken nu naar een modus vivendi, we willen in respect samenleven. Echter: een terugkeer in de Kerk is voor deze gemeenschap in de huidige omstandigheden niet mogelijk”.

Twijfels Patrick Kuis over zijn priesterschap

Patrick Kuis, jonge kapelaan die tijdens zijn werk in ’s-Hertogenbosch buitengewoon werd gerespecteerd in alle kringen. Hij bracht de kerk weer bij de mensen en misschien ook wel de mensen weer bij de kerk. Sinds enkele maanden werkt hij in Oss. Patrick heeft nu twijfels over zijn priesterschap en het daarbij horende celibaat.
Mgr. de Korte daarover: “Ik heb met Patrick gesproken over zijn twijfels en hem een periode van bezinning gegeven. Daar heeft hij recht op. Zijn twijfels kunnen onverhoopt leiden tot een vertrek uit het ambt – we zouden hem dan als priester verliezen. Natuurlijk zal ik dat betreuren, want Patrick is een sociaal en creatief mens. Maar priesterschap en celibaat zijn binnen de Kerk met elkaar verbonden. Hoewel we Patrick en zijn werk uitermate waarderen, moeten we beseffen dat hij een celibaatsbelofte heeft gedaan, die hij nu mogelijk breekt. Maar laten we kapelaan Kuis eerst de rust gunnen waar hij om vraagt”.

Toenadering zoeken tot Islam

Gaat de kerk toenadering zoeken tot andere wereldgodsdiensten, bijvoorbeeld de islam?
Mgr. de Korte: ”Ik vind dat we dat zeker moeten doen. De wereldbevolking telt ongeveer 1 miljard moslims en 2 miljard christenen (waarvan 1,2 miljard katholieken, red.). Dus is een maatschappelijke dialoog meer dan wenselijk, we hebben tenslotte maar één aarde. Maar voor alle duidelijkheid: een theologische dialoog is uiterst moeilijk. De verschillen zijn zeer groot. De islam ontkent immers het hart van het Nieuwe Testament. Maar wie weet wat er kan voortkomen uit een goede en open maatschappelijke dialoog, ook als het gaat om de waarheid omtrent God. We moeten hier niets uit de weg gaan!”

Nog een boodschap voor Bosschenaren en Brabanders?
“We leven in een spannende, verwarrende tijd. Laten we elkaar niet loslaten, hoe of wat we ook zijn. Bedenk dat wat ons verbindt in elk geval groter is dan dat wat ons onderscheidt. Of ik me zorgen maak? Ja, laat ik daar helder in zijn. Ik maak me zorgen over het groeiende en giftig populisme. Dat populisme is bijtend en hatelijk (Wilders c.s. en er zijn ook wereldwijd voorbeelden), want het speelt mensen tegen elkaar uit, het ondermijnt het vertrouwen in onze rechtsstaat en ‘roeptoetert’ maar wat. Het biedt geen nuances en geen concrete oplossingen. Het is hard en grof. Ja, daar maak ik me zorgen over.”

0 Reacties uitgeschakeld voor ‘Wat ons bindt is groter dan dat wat ons onderscheidt’ 1483 24 januari, 2017 Interviews, Nieuws januari 24, 2017

Facebook Comments

Digitaal bladeren