‘Unieke Oeteldonkse cultuur en  tradities moeten we koesteren’
Auteur:

‘Unieke Oeteldonkse cultuur en tradities moeten we koesteren’

Het Genootschap van het Oeteldonks Vaandel stille financiële kracht achter Oeteldonks protocol
Met een kloppend hart voor Oeteldonk zet het Genootschap van het Oeteldonks Vaandel – zeg maar het Vaandel – zich al meer dan 25 jaar in om de Oeteldonkse cultuur, waar we met z’n allen zo godsgruwelijk veel van houden, te behouden. Want hoewel het misschien voelt alsof het allemaal vanzelf gaat – ‘kiel aon en gaon!’ –, komt er stiekem toch heel wat kijken bij het in stand houden van onze rijke traditie. Bert Damen, voorzitter van het Vaandel, vertelt.

Tekst: Rosa Dammers | fotografie Olaf Smit

“Het Oeteldonks carnaval zit weer helemaal in de lift. Dat was begin jaren 90 wel anders. Het waren roerige tijden voor de Oeteldonksche Club, vooral financieel. Dat ging een paar mensen uit het Bossche bedrijfsleven zo aan het hart dat ze besloten om het Vaandel op te richten. Een stichting waarmee ze de Oeteldonksche Club en daarmee het Oeteldonks carnaval financieel gingen ondersteunen. En dat doen we vandaag de dag nog steeds. Hoe? Alle zestig bedrijven die op dit moment lid zijn leggen jaarlijks een bepaald bedrag in, zie het als een soort contributie. Dat geld investeren we in projecten die de Oeteldonkse cultuur versterken, zoals de Grote Optocht, het Oeteldonks Gemintemuzejum, lespakketten voor Bossche basisscholen en de Fèmmelie Mjoesikul. Dat doen we allemaal een beetje onder de radar. Nee, het Vaandel loopt niet voorop in de polonaise, maar dat willen we ook niet. Het draait namelijk helemaal niet om ons, maar om ons dierbaar Oeteldonk. En dat moeten we blijven koesteren. Carnavalstradities van dit kaliber vind je immers maar in drie steden in heel Nederland: in Bergen op Zoom, Breda en Den Bosch. En dan denk ik ook nog eens dat wij het hier het beste doen.” Lachend: “Maar dat is geen uitnodiging voor heel Nederland om hier naartoe te komen, hoor!”

Oerkracht
Als Bert het gevoel van Oeteldonk moet omschrijven zegt hij zonder twijfel: zondagmèrge. “Dat moment waarop alle Oeteldonkers, alle clubkes zich naar Oeteldonk Centraol begeven. Kippenvel. En elk jaar denk ik weer: hoe komt het toch dat al die duizenden mensen uitgerekend op deze drie dagen bij elkaar komen? En dat al 135 jaar lang. Er zit volgens mij echt een soort oerkracht in Oeteldonk die altijd zal blijven bestaan. Elk jaar zijn er weer nieuwe mensen die de traditie omarmen.” Volgens Bert komt dat vooral omdat de cultuur van het Oeteldonks carnaval al zoveel jaar wordt gekoesterd. “Haal het protocol, die ruggengraat maar eens weg. Wat je dan overhoudt is een feestje dat je iedere week wel kunt vieren. Maar juist al die dingen, de Intocht, de Grote Optocht, de tradities met de Prins, de Peer en alles eromheen, dát houdt het Oeteldonks carnaval overeind. En dat lijkt misschien allemaal vanzelf te gaan, maar dat is natuurlijk niet zo. De Oeteldonksche Club organiseert het hele spektakel. Zij zorgen ervoor dat de stad is aangekleed, dat de trein om 11.11 uur aankomt en dat de Peer er netjes uitziet. Dat doen ze fantastisch, daar bemoeien wij ons niet mee. Maar wat dacht je van de pakken van alle protocollaire hoofdrolspelers, de prinsenwagen en alle praolwagens. Los van de organisatie, kosten die dingen een hoop extra geld. Wij zorgen er op de achtergrond mede voor dat die dingen mogelijk blijven. Neem de Grote Optocht, een van de ankers van het carnaval. Vroeger was het zo dat de mensen die de wagens bouwden links en rechts wel aan materiaal kwamen. Tegenwoordig is dat helaas niet meer zo. Om ervoor te zorgen dat er geen financiële drempel is om een wagen te bouwen, krijgen alle bouwers ieder jaar ook een vast bedrag van het Vaandel om kosten te kunnen dekken. Zo hebben we in de loop van de jaren tientallen bouwers wat geholpen en blijft de Grote Optocht hopelijk bestaan.”

Drieluik
Het Gemintemuzejum is ook een project waar het Vaandel zich met heel veel liefde hard voor maakt. “Het museum is echt ons paradepaardje. Hier zie je het verhaal van Oeteldonk dat met veel enthousiasme door de vrijwilligers wordt verteld. Maar met een bezoekersaantal dat schommelt tussen de zes- en zevenduizend per jaar, is het nodig om het museum op allerlei manieren te ondersteunen. Door een jaarlijkse bijdrage, maar ook door te investeren in kunst.”
En dat deed het Vaandel vorig jaar op een wel heel bijzondere wijze. “Ik liep in de zomer met René van Amelsfoort, voorzitter van het Oeteldonks Gemintemuzejum, door het museum. We vergaapten ons wederom om alle vergimmes mooie kunstwerken en attributen, maar er miste voor ons gevoel nog iets: een kunstwerk dat alle facetten van het Oeteldonks carnaval laat zien. Met het Jeroen Bosch jaar in volle gang, kwamen we al gauw op het idee om een grôôt magistraol Oeteldonks Drieluik te laten maken.” De datum waarop het af moest zijn was niet zo moeilijk – iets met d’n Elfde van d’n Elfde – en over de schilder hoefden de twee ook niet lang na te denken. “Guus Ong is een kunstenaar die de ziel van Oeteldonk weet te pakken.” Alle personages die het Oeteldonks carnaval maken tot wat het is zijn te herkennen op het drieluik dat, hoe kan het ook anders, de drie carnavalsdagen symboliseert. En dat zijn naast de Prins, de Peer, Knillis en Hendrien vooral de tientallen unieke Oeteldonkers. En vooruit, ook een paar bananen van boven de rivieren.

Ziel van Oeteldonk
Volgens Bert past het drieluik precies bij de doelstelling van het Vaandel. “Ten eerste doen we iets heel concreets voor de Oeteldonkse cultuur, er hangt nu namelijk een heel mooi schilderij in het museum. Daarnaast wordt het schilderij gebruikt om aan bezoekers uit te leggen waar de ziel van Oeteldonk zit. Wat houdt dat gevoel nou precies in en hoe zit het Oeteldonkse spel in elkaar? Dat kun je aan de hand van het drieluik geweldig goed uitleggen. Ik vind dat een prachtige manier om mensen iets te leren over ons pronkjuweel. Als klap op de vuurpijl wordt er nu nagedacht over een manier waarop het drieluik in de toekomst een rol kan gaan spelen tijdens de opening van het carnavalsseizoen. Dat is toch geweldig!”

Kriebels
Nog maar een paar dagen, dan is het zover. Voor Bert is carnaval vooral samen met vrienden op sjouw. “Gewoon lekker de stad ingaan en maar zien waar je uitkomt. Lekker ouwehoeren met iedereen. Het maakt niet uit met wie, tijdens carnaval praat je tegen iedereen aan. Dat maakt het zo’n geweldig feest. Dat ongedwongen sfeertje. Die saamhorigheid. In Oeteldonk ben je samen één.”
Op de vraag of hij al kriebels heeft, kijkt Bert me lachend aan. “Is dit een serieuze vraag?”

Benieuwd naar het Grôôt Magistraol Oeteldonks Drieluik? Het Oeteldonkse Gemintemuzejum is het hele jaar door geopend van dinsdag tot en met zondag van 13.11 tot 17.11 uur.

0 Reacties uitgeschakeld voor ‘Unieke Oeteldonkse cultuur en tradities moeten we koesteren’ 2050 22 februari, 2017 Interviews, Nieuws februari 22, 2017

Facebook Comments

Digitaal bladeren